Reguliere UMD Catalyst Grant

Het UMD beoogt om, door middel van Catalyst Grants, de diagnostiek, behandeling en zorg voor patiënten en gezinnen met een erfelijke metabole ziekte te bevorderen.

Samenwerkingsprojecten die vallen binnen de UMD doelstellingen en welke passen binnen één of meer UMD portefeuilles komen in aanmerking voor subsidie. Onderzoekers kunnen een aanvraag voor financiële steun indienen voor (de start van / een deel van) een project tot een maximum van € 15.000.

Er zijn jaarlijks vier UMD Catalyst Grant rondes, waarvan de eerst volgende submissie deadline 17 december 2021 om 18.00 uur is. Elk kwartaal is er een nieuwe deadline voor het indienen van UMD Catalyst Grant aanvragen. Alle aanvragen worden beoordeeld door 3 UMD bestuursleden. U ontvangt binnen zes weken na de indieningsdeadline bericht of uw aanvraag wel of niet gehonoreerd is, met eventuele onderbouwing / feedback.

Formulieren

  • De vragen van het UMD Catalyst Grant aanvraagformulier vindt u hier. N.B. voor het indienen van uw aanvraag dient u het webformulier in te vullen, te vinden via de rode button op deze pagina.

  • Meer informatie over de richtlijnen en de aanvraag vereisten vindt u hier (alleen in het Engels). N.B. de richtlijnen zijn enigszins aangepast ten opzichte van voorgaande rondes, bekijk dit document daarom goed voor u begint aan de voorbereiding van uw aanvraag.

Voor meer informatie of vragen over de UMD Catalyst Grant procedure kunt u contact opnemen met de UMD programma manager via info@umd.nl

Catalyst Grant voor Ureumcyclus-defecten

Subsidie beschikbaar voor ureumcyclus-defecten: Dien deze specifieke UMD Catalyst Grant aanvraag in!

Voor onderzoek naar ureumcyclus-defecten is door Stichting Metakids een subsidie van €15.000 beschikbaar gesteld. Wij nodigen u allen uit om een Catalyst Grant in te dienen gericht op deze groep (of 1 van deze) metabole ziekten. UMD-synergie door samenwerking en impact voor patiënt en gezin staan hierbij centraal.

Deadline 14 november 2021.

Formulieren

  • De vragen van het UMD Catalyst Grant aanvraagformulier vindt u hier. N.B. voor het indienen van uw aanvraag dient u het webformulier in te vullen, te vinden via de rode button op deze pagina.

  • Meer informatie over de richtlijnen en de aanvraag vereisten vindt u hier (alleen in het Engels). N.B. de richtlijnen zijn enigszins aangepast ten opzichte van voorgaande rondes, bekijk dit document daarom goed voor u begint aan de voorbereiding van uw aanvraag.

Voor meer informatie of vragen over de UMD Catalyst Grant procedure kunt u contact opnemen met de UMD programma manager via info@umd.nl

Samenvattingen van gehonoreerde Catalyst Grant Projecten
Mannose treatment for hereditary fructose intolerance
Mannose treatment for hereditary fructose intolerance

UMD Catalyst Grant: €15.000

  • Onderzoeksteam: A.M. (Amée) Buziau, Prof. dr. M.C.G.J. (Martijn) Brouwers, Prof. dr. D.J. (Dirk) Lefeber, Prof. dr. D. (David) Cassiman
  • Centra: Maastricht UMC+ , Radboudumc, University Hospital Leuven.

Samenvatting: Hereditaire fructose intolerantie (HFI) is een erfelijke stofwisselingsziekte, waarbij de verwerking van fructose (vruchtensuiker) verstoord is. Momenteel bestaat de behandeling van HFI uit een streng fructose-beperkt dieet. We hebben recent aangetoond dat volwassen HFI-patiënten een toegenomen vetstapeling in hun lever hebben, ondanks een fructose-beperkt dieet. We denken dat een abnormale versuikering van eiwitten verantwoordelijk is voor dit probleem. We hebben van andere stofwisselingsziekten geleerd dat deze abnormale versuikering omzeild kan worden door het geven van mannose, een speciale suiker. Het doel van deze studie is om er achter te komen of mannose ook effectief is in HFI. Voordat we patiënten gaan behandelen, willen we dit eerst testen in muizen die hetzelfde defect hebben in de verwerking van fructose. We verwachten dat behandeling met mannose zal leiden tot normalisering van de versuikering van eiwitten en het verdwijnen van vet uit de lever.

Energising patients with inherited metabolic diseases
Energising patients with inherited metabolic diseases

UMD Catalyst Grant: €14.734

  • Onderzoeksteam: Mirjam Langeveld, Sabine Fuchs, Christiaan Saris, Marit Schwantje, Mohamed El Sayed
  • Centra: Amsterdam UMC; UMC Utrecht; Radboudumc

Samenvatting: Erfelijke stofwisselingsziekten (ESZ) zijn ieder op zich zeldzaam, maar vormen gezamenlijk een grote ziektegroep. Inspanningsintolerantie is een belangrijk probleem bij een groot aantal ESZ. Hierdoor worden patiënten vaak ernstig gehinderd in normale dagelijkse activiteiten, werk en sport. Omdat inspanningscapaciteit moeilijk te meten is, is het lastig hier inzicht in te krijgen en dit te verbeteren. In dit project ontwikkelen en testen we een nieuwe manier om inspanningscapaciteit te meten, met behulp van een nieuwe inspanningstest. Deze test meet de hoeveelheid zuurstof die verbruikt wordt en de hoeveelheid die opgenomen wordt door het lichaam tijdens inspanning. Het verschil is de ‘zuurstofschuld’, een maat voor de inspanningsintolerantie. Op basis van de inspanningstestresultaten kan een specifiek trainingsprogramma worden ontwikkeld voor de individuele patiënt. Ook kan met deze test worden bepaald welke geneesmiddelen of voedingssupplementen het inspanningsvermogen kunnen verbeteren. Tenslotte kan de test helpen een stofwisselingsziekte sneller te diagnosticeren bij patiënten met onbegrepen inspanningsintolerantie.

Update of the book “Diet for Metabolic Diseases”
Update of the book “Diet for Metabolic Diseases”

UMD Catalyst Grant: €10.000

  • Onderzoeksteam: namens MODAZ (Metabool Overleg Diëtisten Academische Ziekenhuizen); Annemiek van Wegberg, Corrie Timmer, Jorien Haverkamp, An Desloovere en Iris Rodenburg
  • Centra: Radboudumc; Amsterdam UMC; UZ Gent; UMC Groningen

Samenvatting: In 2011 is het handboek “Dieet bij metabole ziekten” gepubliceerd. Dit was het eerste Nederlandse boek waarin de dieettherapie voor stofwisselingsziekten uitgebreid werd beschreven. Het boek is tot stand gekomen door een grondige samenwerking tussen diëtisten en artsen van verschillende academische ziekenhuizen. Een deel van de aanbevelingen zijn inmiddels achterhaald. Met dit initiatief willen we dit veelgebruikte handboek updaten met als doel dat alle patiënten de best mogelijke kwalitatieve zorg krijgen aangeboden.

Case database for inherited metabolic diseases as a global, shared educational resource
Case database for inherited metabolic diseases as a global, shared educational resource

UMD Catalyst Grant: €19.885,00

  • Onderzoeksteam: Irene Körver-Keularts, Klary Niezen-Koning, Estela Rubio Gozalbo, Tom de Koning, Mark Korson, Ron Wevers
  • Centra: Maastricht UMC+; UMC Groningen; VMP Genetics, USA; Radboudumc
  • Klik hier voor een update van het project

Samenvatting: Zowel theoretisch kennis alsook praktijkervaring is cruciaal voor medisch en laboratorium professionals bij de vroegtijdige herkenning van patiënten met IMD (Inborn metabolic diseases). Gezien de zeldzaamheid in voorkomen, is de kans dat de professional met alle individuele cases van de verschillende IMD te maken krijgt, in de praktijk nihil. De internationale case database IMD (CDB-IMD) die wij voornemens zijn te bouwen, komt aldus tegemoet aan een behoefte en maakt alle in de internationale classificatie van IMD (ICIMD) 2020 beschreven ziekten op termijn als cases toegankelijk in een vastomlijnd format. Hierdoor kan de professional kennis nemen van de verschillende IMD die variëren van veelvoorkomende tot ultra-zeldzame ziekten alsook met cases die een IMD-achtige presentatie hebben. Alle gebruikers van de CDB zullen worden uitgenodigd om interessante casuïstiek te submitten die zal worden beoordeeld door een of meerdere experts voordat de case definitief in de CDB geplaatst wordt. De CDB zal via een QR code gekoppeld worden aan een nieuw IMD handboek dat in 2020-2021 het licht zal zien.
Deze CDB is aldus voor de genoemde professionals naast bestaande handboeken/databases, een nieuw educatief hulpmiddel om beter inzicht te krijgen in de afzonderlijke IMD. Dit draagt bij aan een betere herkenning van/inzicht in het beloop en ervaring met behandeling van de IMD. De CDB kan niet alleen als kennisdatabase maar ook als onderwijstool worden gebruikt en middel voor professionals om hun kennis internationaal te kunnen delen wat samenwerking bevordert.
De casuïstiekdatabase hanteert het internationaal classificatiesysteem (ICIMD) en zal op grond van de AVG wetgeving toegankelijk zijn voor professionals.

Pyridoxine-dependent epilepsy (PDE-ALDH7A1) in adulthood: delineation of disease course & treatment effects
Pyridoxine-dependent epilepsy (PDE-ALDH7A1) in adulthood: delineation of disease course & treatment effects

UMD Catalyst Grant: €9.764,70

  • Onderzoeksteam: Laura Tseng, Levinus Bok, Francjan van Spronsen, Curtis Coughlin, Sidney Gospe, Hans Hartmann, Bregje Jaeger, Ineke Lunsing, Nanda Verhoeven-Duif, Clara van Karnebeek
  • Centra: Amsterdam UMC; Máxima Medical Center, Veldhoven; UMC Groningen; University of Colorado School of Medicine, USA; University of Washington, USA; Seattle Children’s Research Institute, USA; Hannover Medical School, Germany; UMC Utrecht; Radboudumc

Samenvatting: Pyridoxine-afhankelijke epilepsie (PDE) is een zeldzame metabole aandoening waarvan weinig lange termijn follow-up bekend is, omdat de genetische oorzaak pas in 2006 is ontdekt. Dit bemoeilijkt begeleiding van patiënten en familie omtrent prognose en de toekomst. Om het ziektebeloop te kunnen onderzoeken, heeft het PDE consortium, een internationaal samenwerkingsverband, een PDE register opgezet waarin data omtrent het ziektebeloop worden verzameld. Middels het online PROM (‘patient-reported outcome measures’) portaal KLIK willen wij deze dataverzameling uitbreiden door de gezondheid-gerelateerde kwaliteit van leven (HRQOL), het participeren in het dagelijks leven en het psychosociaal functioneren te onderzoeken. Een website zal gebouwd worden waarin (gestandaardiseerde) vragenlijsten aan patiënten aangeboden zullen worden. De resultaten van dit project zullen gebruikt worden voor updates van richtlijnen en helpen in het beter counselen van patiënten en familie. Uiteindelijk hopen wij dat dit onderzoek zal helpen om PDE in de hielprikscreening te includeren.

Confirmation of novel CDG-I mutations in yeast
Confirmation of novel CDG-I mutations in yeast

UMD Catalyst Grant: €7.500,00

  • Onderzoeksteam: Dirk Lefeber, Raisa Veisaj, Carlo van Roermund, Lodewijk Ijlst, Hans Waterham
  • Centra: Radboudumc; Amsterdam UMC

Samenvatting: Door nieuwe genetische technieken worden steeds vaker mutaties gevonden waarvan niet duidelijk is of ze de oorzaak zijn van een metabole ziekte. In dit project willen de onderzoekers een gistmodel beschikbaar maken om de ziekteoorzaak te onderzoeken van twee metabole ziekten in de groep Congenitale Defecten in de Glycosylering (CDG), waarbij de standaard screening voor CDG normaal is.

Improving tissue engraftment of stem cells by generating adult hepatocyte organoid cultures
Improving tissue engraftment of stem cells by generating adult hepatocyte organoid cultures

UMD Catalyst Grant: € 15.000,00

  • Onderzoeksteam: Indi Joore, Sabine Fuchs, Pim Pijnappel, Bert Smeets, Florence van Tienen, Eduard Nieuwenhuis
  • Centra: RMCU Hubrecht; UMC Utrecht UMC; Erasmus MC; Maastricht UMC+

Samenvatting: Metabole ziekten zijn vaak ernstige, moeilijk behandelbare erfelijke ziektes in de stofwisseling van de cel. Het is lastig om voor elke afzonderlijk zeldzame metabole ziekte een aparte behandeling te ontwikkelen. Omdat bijna alle stofwisselingsprocessen (deels) in de lever plaatsvinden stellen wij voor een algemene behandeling en (lever)ziektemodel te ontwikkelen voor veel verschillende metabole ziekten.
Hiervoor willen we levercellen in het laboratorium vermeerderen om de zieke leverfunctie van patiënten te bestuderen en te verbeteren. Dat is nu nog niet mogelijk; levercellen kunnen niet goed vermeerderen en stamcellen worden geen echte levercellen. In ons onderzoeksinstituut is een methode ontwikkeld om foetale levercellen goed te laten vermeerderen. Wij willen deze techniek optimaliseren om ook levercellen van kinderen en volwassenen te laten vermeerderen terwijl ze hun leverceleigenschappen behouden. Hiermee hopen we een nieuwe levercelbron te ontwikkelen om de zieke leverfunctie van patiënten met metabole ziekten te bestuderen en te herstellen met transplantatie van gezonde levercellen.

Pyridoxine-dependent epilepsy: towards newborn screening for a treatable epilepsy and intellectual disability syndrome
Pyridoxine-dependent epilepsy: towards newborn screening for a treatable epilepsy and intellectual disability syndrome

UMD Catalyst Grant: €20.000,00

  • Onderzoeksteam: Karlien Coene, Nanda Verhoeven, Eduard Struys, Clara van Karnebeek, Laura Tseng, Levinus Bok, Arno van Rooij
  • Centra: Radboudumc; UMC Utrecht; Amsterdam UMC; Maxima MC Veldhoven

Samenvatting: Pyridoxine-afhankelijke epilepsie (PDE) is een metabole ziekte waarbij het aminozuur lysine niet afgebroken kan worden. Indirect ontstaat er hierdoor een gebrek aan vitamine B6 (pyridoxine). PDE patiënten hebben vanaf de geboorte epileptische aanvallen en zullen, zonder behandeling, een verstandelijke beperking ontwikkelen. Behandeling voor PDE bestaat uit grote hoeveelheden vitamine B6, aangevuld met een speciaal dieet, en moet zo vroeg mogelijk gestart worden om onherstelbare verdere schade in de ontwikkeling te voorkomen. Helaas wordt behandeling vaak te laat gestart omdat de juiste diagnose niet snel genoeg gesteld wordt. Testen op PDE in de hielprikscreening zou hier een oplossing voor zijn. Eerder was er geen geschikte bloedtest beschikbaar, maar met een nieuwe laboratoriummethode is nu een stof ontdekt die dit wel mogelijk zou maken. In dit voorgestelde project willen we verder onderzoek doen naar deze nieuwe stof en hiermee de eerste stappen zetten om ook op PDE in de hielprikscreening te kunnen testen.

Evaluation of the Dutch newborn screening program for Tyrosinemia type 1
Evaluation of the Dutch newborn screening program for Tyrosinemia type 1

UMD Catalyst Grant: €10.000

  • Onderzoeksteam: Dr. M.R. (Rebecca) Heiner-Fokkema, Prof. Dr. F.J. (Francjan) van Spronsen, Prof. Dr. A. (Anita) Boelen
  • Centra: Amsterdam UMC, UMC Groningen

Samenvatting: Sinds 2008 wordt gescreend op de stofwisselingsziekte Tyrosinemie type 1 (TT1) door het stofje succinylaceton (SA) in hielprikbloed te meten. Kinderen met een te hoog SA worden doorgestuurd naar het ziekenhuis voor verder onderzoek. Sommige kinderen hebben inderdaad TT1, maar sommige kinderen ook niet. Anderzijds is er een kind met TT1 gemist, waardoor dit kind leverkanker heeft gekregen. In dit onderzoek willen we onderzoeken of het mogelijk is om de screening voor TT1 te verbeteren. Hiervoor kijken we of bijvoorbeeld een lagere afkapgrens van SA in het hielprikbloed gebruikt moet worden om geen kinderen te missen en of met een combinatie met andere stofjes beter voorkomen kan worden dat kinderen onterecht naar ziekenhuis worden verwezen. We willen ook onderzoeken of een nieuw stofje, maleïnezuur, dat gevonden is bij sommige kinderen met verhoogd SA maar zonder TT1 ook gebruikt kan worden om de screening op TT1 te verbeteren.

Targeted long-read Nanopore sequencing for metabolic diseases
Targeted long-read Nanopore sequencing for metabolic diseases

UMD Catalyst Grant: €20.000,00

  • Onderzoeksteam: Gijs van Haaften, Peter van Hasselt, Gepke Visser, Sacha Ferdinandusse, Frits Wijburg, Francjan van Spronsen, Glen Monroe, Karen Duran, Joachim Kutzera, Ivo Renkens
  • Centra: UMC Utrecht; Amsterdam UMC; UMC Groningen

Samenvatting: Erfelijke metabole ziekten worden veroorzaakt door fouten in het DNA, de erfelijke informatie. Huidige technieken om het DNA af te lezen slagen er maar in minder dan de helft van de metabole patiënten de oorzaak te vinden. In dit onderzoek testen we een nieuwe DNA-lees technologie, de nanopore technologie. Hierbij wordt een enkele streng DNA door een porie geleid en afgelezen.
Als een eerste test onderzoeken we het DNA van een aantal patiënten met bekende metabole ziekten zoals phenylketonurea, waar we bestaande technieken de erfelijke oorzaak niet konden vinden. Hierdoor weten we waar we in de erfelijke informatie moeten zoeken. Als we fouten vinden geeft dit direct een diagnose voor de patiënt. Verder leren we over hoe fouten in het DNA tot een metabole ziekte kunnen leiden. Hiermee kunnen we in de toekomst mogelijk ook andere patiënten met een metabole aandoening sneller en meer precies een diagnose geven.

High throughput screening of protein expression to characterize genetic variants of unknown significance identified by WES/WGS
High throughput screening of protein expression to characterize genetic variants of unknown significance identified by WES/WGS

UMD Catalyst Grant: €20.000,00

  • Onderzoeksteam:Jolein Gloerich, Richard Rodenburg, Frédéric Vaz, Sacha Ferdinandusse, Omar Tutakhel, Jenneke Keizer
  • Centra: Radboudumc; Amsterdam UMC

Samenvatting: In de diagnostiek van metabole ziekten wordt tegenwoordig veelal gebruik gemaakt van uitgebreide, ongerichte genetische analyse. Dit heeft geleid tot een hoger percentage patiënten met een diagnose, maar daarnaast is er ook een grote groep patiënten waarbij tot dusver nog onbekende genetische varianten worden gevonden. Om bij deze patiënten een diagnose te kunnen stellen, is functionele bevestiging nodig dat een ontdekte genetische variant inderdaad de oorzaak van de metabole ziekte is. Voor veel eiwitten zijn er geen functionele tests beschikbaar, maar in veel gevallen is de concentratie van het aangedane eiwit wel verlaagd in gekweekte huidcellen van patiënten. In dit project wordt een methode ontwikkeld om gelijktijdig de concentratie van meer dan 2000 eiwitten te meten in gekweekte huidcellen van patiënten. Deze methode kan daarmee worden ingezet om nieuwe genetische varianten in meerdere klassen metabole ziekten functioneel te onderzoeken en daarmee voor deze patiënten een diagnose mogelijk te maken.

Tissue-specific disease models to study treatment opportunities for metabolic disorders - A closer look at skeletal muscle symptoms
Tissue-specific disease models to study treatment opportunities for metabolic disorders - A closer look at skeletal muscle symptoms

UMD Catalyst Grant: €20.000,-

  • Onderzoeksteam: Mohammad Alsady, Pim Pijnappel, Federica Conte, Raisa Veizaj, Dirk Lefeber
  • Centra: Radboudumc; Erasmus MC

Samenvatting: Onderzoek naar de spiersymptomen bij metabole ziekten is lastig doordat er geen goede modelsystemen zijn. Eenmalig kan eventueel een spierbiopt genomen worden, maar dit is een invasieve procedure. Dit onderzoek zal het mogelijk maken om de oorzaak en mogelijkheden voor behandeling te onderzoeken van de spiersymptomen bij metabole ziekten. Om dit te bereiken zullen spiercellen gemaakt worden uit huidcellen van patiënten met een metabole ziekte, in dit project PGM1 deficiëntie als voorbeeld. De protocollen om het metabolisme goed te bestuderen in deze cellen zullen ontwikkeld worden, waarmee het mogelijk zal worden om behandelingsopties te testen.

Nicotinamide Riboside supplementation for the treatment of liver disease in Glycogen Storage Disease type 1a
Nicotinamide Riboside supplementation for the treatment of liver disease in Glycogen Storage Disease type 1a

UMD Catalyst Grant: € 14.625,00

  • Onderzoeksteam: Maaike Oosterveer, Riekelt Houtkooper, Martijn Rutten, Kishore Krishnamurthy, Rubén Zapata-Pérez
  • Centra: UMC Groningen; Amsterdam UMC

Samenvatting: Leveraandoeningen, met name levertumoren, veroorzaken ernstige complicaties bij volwassen patiënten met Glycogeen Stapelingsziekte type 1a (GSD Ia). De huidige dieettherapie, welke gericht is op het voorkomen van lage bloedsuikerspiegels, is niet effectief is voor de behandeling van leveraandoeningen. Daarom is het cruciaal om nieuwe behandelmethoden te ontwikkelen. Dit onderzoek in het UMCG en AMC richt zich op het voedingssupplement Nicotinamide Riboside (NR). Onderzocht zal worden of NR effectief is voor het behandelen van leveraandoeningen in muizen met GSD Ia. NR supplementen zouden in dat geval mogelijk op korte termijn kunnen bijdragen aan een betere behandeling van leveraandoeningen bij patiënten met GSD Ia.

Single cell sorting approach to assess the pathogenicity of mtDNA variants of unknown clinical significance
Single cell sorting approach to assess the pathogenicity of mtDNA variants of unknown clinical significance

UMD Catalyst Grant: €15.000,00

  • Onderzoeksteam: Richard Rodenburg, Omar Tutakhel, Liesbeth Wintjes, Debby Hellebrekers
  • Centra: Radboudumc; Maastricht UMC+

Samenvatting: Bij genetisch onderzoek van patiënten verdacht van een mitochondriële aandoening worden regelmatig genetische variaties in het mtDNA gevonden waarvan niet duidelijk is of deze de ziekte van de patiënt zouden kunnen veroorzaken. Met behulp van functioneel onderzoek in patiëntencellen die in het laboratorium kunnen worden gekweekt vanuit een huidbiopt is het dankzij een nieuw ontwikkelde methode nu mogelijk om met zekerheid vast te stellen of dergelijke genetische variaties ziekte veroorzakend zijn, of slechts onschuldige genetische variaties. De uitslagen van dit onderzoek geven duidelijkheid aan patiënten en hun over de oorzaak van de ziekte van de patiënt, en ook over de kans dat de ziekte eventueel zich voor kan doen bij familieleden.

Samenvattingen van gehonoreerde aanvragen Metakids in het kader van UMD
Metabolic flux studies in humans by means of stable isotopes: to unravel the pathophysiology of inborn errors of metabolism and allow evaluation of new therapeutic options
Metabolic flux studies in humans by means of stable isotopes: to unravel the pathophysiology of inborn errors of metabolism and allow evaluation of new therapeutic options
  • Onderzoeksteam: Sander Garrelfs, Frits Wijburg, Henk Schierbeek, Frédéric Vaz, Dewi van Harskamp, Gepke Visser
  • Centra: Amsterdam UMC; UMC Utrecht

Samenvatting: Het doel van ons project is om een expertisecentrum te realiseren voor de uitvoering van kinetiekstudies met behulp van stabiele isotopen. Stabiele isotopen zijn stoffen die “gemerkt” zijn doordat zij een ander gewicht hebben dan normaal in de natuur (en uw lichaam) voorkomt. Door dit verschil in gewicht is het mogelijk om de door ons via het infuus toegediende stoffen (de zogenaamde stabiele isotopen) te volgen. Deze zogenaamde “in vivo” studies zijn uiteindelijk van doorslaggevend belang voor patiënten, aangezien dit bij uitstek de beste methode is om de effectiviteit van nieuwe behandelingen te evalueren naast klinische uitkomstmaten. Daarnaast kunnen wij middels deze techniek het ontstaansmechanisme van metabole ziekten op een unieke wijze doorgronden. Er zijn slechts enkele centra ter wereld die beschikken over de benodigde kennis om deze techniek te gebruiken, waaronder ons lab in het Amsterdam UMC. Wij willen daarom alle academische centra in Nederland graag de kans bieden om ook gebruik te maken van deze fascinerende techniek, om zo gezamenlijk de behandeling van patiënten met een metabole aandoening te verbeteren.

Intracellular nucleotide fluxomics as a novel strategy to unravel IEMs
Intracellular nucleotide fluxomics as a novel strategy to unravel IEMs
  • Onderzoeksteam: Laura Steinbusch, Marek Noga, Sandra Coenen, Estela Rubio-Gozalbo, Dirk Lefeber, Jörgen Bierau
  • Centra: Maastricht UMC+; Radboudumc

Samenvatting: De klassieke diagnostiek van metabole enzymdefecten berust op analyse van statische metabolietconcentraties en individuele enzymactiviteiten. Het is echter bekend dat multi-enzymcomplexen en ook metabolietstromen aangetast kunnen zijn bij patiënten met een stofwisselingsziekte; iets wat met de huidige diagnostische technieken niet gemeten kan worden. Ons team heeft bij een groep van patiënten met epilepsie de oorzakelijke genetische mutaties in enzymcomplexen in het pyrimidine metabolisme (onderdeel van de bouwstenen van het DNA) aangetoond. Echter, de statische metabolietconcentraties waren niet aangedaan. Ons doel is om een nieuwe metabolietstroom analyse (fluxomics) te ontwikkelen waarmee we in de cellen van patiënten met een defect in nucleotiden metabolisme, metabolietveranderingen in de tijd kunnen volgen. We zullen drie analyse methoden ontwikkelen waarmee we zowel kwantitatieve data, data vanuit individuele cellen kunnen en de verbinding met andere metabole paden kunnen meten. We zullen deze diagnostische tool gebruiken om nieuwe biomarkers te identificeren en ziekteprocessen en behandelingen te bestuderen.

The promise of messenger RNA as treatment approach for inborn errors of metabolism: advancing tissue targeting
The promise of messenger RNA as treatment approach for inborn errors of metabolism: advancing tissue targeting
  • Onderzoeksteam: DPim Pijnappel, Estela Rubio-Gozalbo, Bert Smeets, Sabine Fuchs
  • Centra: Erasmus MC; Maastricht UMC+; UMC Utrecht

Samenvatting: De genetische oorzaak van een erfelijke metabole ziekte kan worden opgeheven door het defect of ontbrekende eiwit in het aangedane weefsel alsnog tot expressie te brengen middels boodschapper RNA dat vertaald wordt in het gezonde eiwit. Doordat op deze manier het functionele eiwit wordt aangemaakt, kan functieherstel optreden. Het gebruik van deze technologie als medicatie biedt de mogelijkheid om een effectieve behandeling te ontwikkelen. Gezien de grote potentie van deze technologie voor metabole ziekten wordt er in verschillende metabole centra in Nederland hiernaar onderzoek gedaan (het Erasmus ziekenhuis (Dr. Pim Pijnappel) het WKZ (Dr. Sabine Fuchs), en het MUMC+ (Prof. Estela Rubio/Bert Smeets). De concrete doelstelling van het project is een verbeterde en specifiekere opname van RNA in de aangedane weefsels, te weten spieren, lever, en de geslachtsorganen. Door de complementaire expertise van de verschillende centra te bundelen, kunnen wij veel sneller resultaten boeken.

“Turning dazzling data into patient solutions” – generation of a UMD omics platform for IEM biomarker discovery
“Turning dazzling data into patient solutions” – generation of a UMD omics platform for IEM biomarker discovery
  • Onderzoeksteam: Dirk Lefeber, Frédéric Vaz, Karlien Coene, Judith Jans, Hans Wessels, Michel van Weeghel
  • Centra: Radboudumc; Amsterdam UMC; UMC Utrecht

Samenvatting: Voor patiënten met erfelijke metabole ziekten en hun familie breekt na de diagnose vaak een onzekere periode aan met veel vragen: Hoe zal de ziekte in de toekomst verlopen? Is er een behandeling die zal werken voor mijn kind? Recent hebben verschillende laboratoria in Nederland nieuwe methoden ontwikkeld waarmee een antwoord op deze belangrijke vragen gevonden kan worden. Met deze methoden is het mogelijk om in een heel klein beetje bloed van de patiënt tienduizenden stofjes tegelijk te meten. Het patroon van deze stoffen kan gezien worden als een soort QR-code. Het laboratorium kan deze code aflezen om bijvoorbeeld te zien of een behandeling aanslaat of niet, maar ook om in te schatten wat de kans is op bepaalde complicaties. In dit project willen de laboratoria de handen ineen slaan om deze nieuwe methoden te kunnen verbeteren en combineren om daarmee samen deze belangrijke antwoorden voor de patiënt te vinden.

Met opbrengsten uit de VriendenLoterij PrijzenMarathon heeft Stichting Metakids het samenwerkingsverband (UMD) van zes universitaire ziekenhuizen kunnen faciliteren. Ook is onderzoek binnen het UMD gestart. Deelnemers van de VriendenLoterij spelen sinds de campagne in 2018 geoormerkt mee voor dit goede doel waardoor dankzij hen nog steeds fondsen geworven worden.
Daarnaast zullen Stichting Metakids en het UMD gezamenlijk en afzonderlijk actief werven voor additionele subsidiegelden om het UMD verder te ontwikkelen tot een duurzaam samenwerkingsverband.

© UMD 2019 - 2021